۶ درس حضرت فاطمه(س)به بانوان

همسرداري حضرت فاطمه

درست زیستن و معاشرت کردن با همسر و فرزندان و سامان بخشی به امور خانه و زندگی در سیره حضرت زهرا(س) به صورت تکامل یافته خودنمایی می کند و این مهم ایشان را به عنوان الگویی در مسائل حوزه خانواده برای همه دوران تاریخ قرار داده است.

آن حضرت(س)، آیین خانه داری و همسرداری را به خوبی مراعات می کردند و سراسر زندگی شریفشان، درس هایی برای همه زنان است که باید فراگیرند تا به سعادت و خوشبختی برسند.

در ادامه به گوشه ای از رفتار و خصلت های آن حضرت(س) در مسائل خانوادگی خواهیم پرداخت.

ایجاد اعتماد به نفس در فرزندان

حجت الاسلام دکتر محمدمهدی بهداروند در ماهنامه پیام زن می نویسد: در سیره عملی حضرت زهرا (س) توجه به شخصیت بخشی فرزندان و ایجاد اعتماد به نفس در آن ها کاملا مشهود است. از جمله ابزارهایی که روح اعتماد به نفس و مشکل ستیزی را در کودک زنده نگه می دارد، مسابقه و رقابت های سازنده است. رو به رو ساختن کودکان با مشکلات و فراهم کردن امکان رقابت برای آن ها، باعث بالا رفتن حس اعتماد به نفس در آن ها می شود. این مسئله به قدری ارزشمند و سرنوشت ساز است که والدین کودک باید برای آن برنامه ریزی کنند. حضرت زهرا(س) برای ایجاد اعتماد به نفس در فرزندان خود آن ها را به مسابقه و ورزش تشویق می کردند. از جمله نمونه های دیگر برای شخصیت بخشی به فرزندان، تقویت روحیه شادابی، نشاط و محبت در بین افراد خانواده است؛ چرا که افراد خموده و پژمرده، برای انجام امور کارایی لازم را ندارند.

محبت و مهرورزی به فرزندان

دانشمندان علوم تربیتی معتقدند کودکان در هر سنی به محبت و اظهار علاقه نیازمندند. کودک می خواهد پدر و مادر او را دوست داشته باشند و نسبت به او اظهار علاقه کنند. برخلاف تصور برخی والدین کودک پیش از آن که به لباس، خوراک و محل زندگی توجه داشته باشد به این توجه دارد که آیا والدینش او را دوست دارند یا نه؟ درس محبت در خانه حضرت زهرا(س) به طور کامل ارائه می شد و آن حضرت که خود از سرچشمه محبت و عطوفت رسول خدا(ص) سیراب شده و قلبشان کانون محبت به همسر و فرزندانش بود، در این باره نیز وظیفه مادری خود را به بهترین شکل انجام می دادند.

سلمان فارسی می گوید: روزی حضرت فاطمه زهرا(س) را دیدم، که مشغول آسیاب کردن غله است. فرزندش حسین(ع) به گریه افتاد و بی تابی می کرد.

عرض کردم: برای کمک به شما، غله را آسیاب کنم یا بچه را آرام کنم؟ حضرت فرمودند: من به آرام کردن فرزند اولی هستم، شما آسیاب را بچرخانید. (کتاب الگوهای رفتاری حضرت زهرا(س) نوشته آیت ا… سیدمحمد حسینی شاهرودی)

آیین همسرداری

برای یک زن بزرگ ترین موفقیت و ارزش، این است که در شئون گوناگون زندگی، خشنودی همسرش را به دست آورد و از هر گونه عملی که موجب ناراحتی شوهر می شود پرهیز کند.

حضرت علی(ع) می فرمایند: «جهاد زن، خوب شوهرداری است» زن برای این که بتواند در این جهاد پیروز باشد، باید تمام سعی و تلاش خود را به کار گیرد تا خانه را محل آرامش مرد قرار دهد. الگوی همسرداری حضرت زهرا(س) بهترین الگو برای زنان مسلمان است. رفتار حضرت زهرا(س) با همسرشان امیر مومنان(ع) در عالی ترین مرحله صفا و مهربانی بود. نه تنها هرگز خاطر ایشان را نرنجاندند بلکه یاوری مهربان برای ایشان بودند.

حضرت علی(ع) می فرمایند: «سوگند به خدا، من زهرا(س) را تا آن زمان که خداوند او را به سوی خود برد، خشمگین نساختم و در هیچ کاری موجب ناخشنودی او نشدم. او نیز هیچ گاه مرا خشمگین نکرد و عملی از او سر نزد تا باعث ناخشنودی من شود.» (کتاب الگوهای رفتاری حضرت زهرا(س)) و همچنین نقل است که امام علی(ع) فرمودند: «هرگاه به چهره زهرا(س) نگاه می کردم، هر گونه غم و اندوه از من برطرف می شد.» (کتاب کرامات و مقامات عرفانی حضرت زهرا(س) نوشته سیدعلی حسینی)

انفاق گروهی در خانواده

حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) طبق نذری که کرده بودند سه روز، روزه گرفتند. شب اول هنگام افطار فقیری در خانه ایشان را زد، حضرت علی(ع) افطار خود را به او داد. حضرت فاطمه(س) و فرزندانشان نیز به ایشان اقتدا کردند و افطار خود را به فقیر دادند و با آب افطار کردند. شب دوم یتیمی در خانه ایشان را زد و باز افطار خود را به او دادند. شب سوم نیز اسیری آمد و چیزی طلبید، این بار نیز افطار خود را به او دادند. آنگاه از سوی خدای متعال آیه «و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا» نازل شد که اشاره به ایثار و انفاق آن بزرگواران دارد. (کتاب امالی صدوق، صفحات ۲۱۲ و ۲۱۶) چنین رفتارهایی از حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) روحیه انفاق را در بین فرزندان شان تقویت می کرد.

تشویق فرزندان به فراگیری علم

حضرت زهرا(س) از همان آغاز کودکی فرزندانشان، عبادت خدای تعالی را در روح و روان ایشان تثبیت کردند و از همان آغاز به آن ها علم آموختند و ایشان را برای کسب معارف و تشویق در فراگیری علم، آماده می کردند.

به عنوان مثال به فرزندشان امام حسن(ع) که هفت ساله بودند، می فرمودند: «به مسجد برو، آنچه را از پیامبر شنیدی فراگیر و نزد من بیا و برای من بازگو کن.» (کتاب نگاهی به زندگی حضرت زهرا نوشته محمدمهدی اشتهاردی)

تقسیم کار منزل با همسر

امام صادق(ع) می فرمایند: «… علی(ع) آب و هیزم می آورد و حضرت فاطمه(س) آرد می کرد، خمیر می ساخت، نان می پخت و لباس ها را وصله می زد.» (کتاب روضه الکافی، صفحه ۱۶۵)

امام علی(ع) فرموده اند: «فاطمه به قدری با آسیاب دستی آرد کرد تا دست هایش مجروح شد و آن قدر خانه روبی کرد و برای پخت و پز آتش زیر دیگ نهاد که لباس هایش گردآلود و دودی شد و در این امور زحمت و رنج بسیار به او می رسید …» (بحار الانوار، جلد ۴۳، صفحه ۲۳) پیامبر(ص) نیز به فاطمه(س) کمک کردند.

رسول خدا(ص) به منزل حضرت علی(ع) وارد شدند، ایشان را دیدند که همراه فاطمه(س) مشغول آسیاب کردن هستند، پیامبر(ص) فرمودند: «کدام یک خسته تر هستید؟» حضرت علی عرض کردند: «فاطمه ای رسول خدا!» پیامبر(ص) به فاطمه(س) فرمودند: «دخترم برخیز» و حضرت فاطمه(س) برخاستند و پیامبر(ص) به جای ایشان نشستند و علی(ع) را در آرد کردن دانه ها یاری فرمودند.

مهارت های لازم برای همسرداری

همسرداري

وقتی زندگی مشترک شروع می‌ شود، زن و مرد هر یک به نوبه ‌ی خود آگاهانه یا ندانسته متعهد می ‌شوند که برای ایجاد و داشتن زندگی مشترک شاد و پرطراوت در کنار هم تلاش کنند. در زندگی مشترک، هر چند خیلی از عوامل بیرونی را نمی ‌توان کنترل‌ کرد و…………

رمز و راز همسرداری

وقتی زندگی مشترک شروع می‌ شود، زن و مرد هر یک به نوبه ‌ی خود آگاهانه یا ندانسته متعهد می ‌شوند که برای ایجاد و داشتن زندگی مشترک شاد و پرطراوت در کنار هم تلاش کنند.

در زندگی مشترک، هر چند خیلی از عوامل بیرونی را نمی ‌توان کنترل‌ کرد و هم ‌چنین برای بسیاری از زوج‌ ها، انتخاب و برداشت‌ از رویدادهای پیرامون، ناآگاهانه و ناهوشیارانه است اما:

زوج‌ هایی که دارای آگاهی و مهارت‌ های لازم هستند و می ‌توانند بر ذهن خود مدیریت ‌کنند، باورهای مثبت را جایگزین باورهای منفی می ‌کنند و در بیش‌تر موارد از مسائل، آگاهانه و هوشیارانه برداشت مثبت می ‌نمایند و رابطه ‌ی زناشویی خود را رضایت ‌بخش‌ تر و جذاب ‌تر و بالنده ‌تر می ‌سازند.

زوج‌ های موفق معتقدند که باورها، اندیشه‌ ها، گفتار و رفتارشان را خود انتخاب می ‌کنند و همه ‌ی عملکردهای ‌شان، بازتاب انتخاب ‌های درست یا اشتباه و آگاه یا ناآگاه خودشان است. آنان عقیده دارند که کیفیت زندگی مشترک و زناشویی ‌شان، همان ‌چیزی‌ست که یا خواستار آن بوده و یا زیربار آن رفته‌اند و مسۆولیت آن را برعهده‌‌ گرفته و نتایج مربوطه را می‌ پذیرند و درصورت اشتباه، اقدام به جبران آن می ‌کنند. این زوج‌ ها به ‌راحتی احساس ‌های خود را بروز می ‌دهند و با مذاکره و احترام ‌گذاشتن به نظرات یکدیگر و درک همدیگر، زندگی مشترک ‌شان را در مسیری رضایت‌ بخش و جذاب قرارمی ‌دهند.

در هر پیش‌ آمدی اگر بدانیم که من، شما و هر زن و شوهری در برابر حوادث و گزینه ‌های زندگی خود مسۆولیم و حق انتخاب داریم و هر پیش ‌آمدی را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قراردهیم، مغز بیش‌ تر فعالیت می‌ کند و هرچه مغز بیش‌ تر کار کند، مسائل ‌‌مان بهتر حل می ‌شود. بنابراین با ارتقای آگاهی، تمرین، تکرار و استفاده ‌ی بیش‌ تر از مغز، می ‌توان به ‌موقع و به ‌درستی اقدام ‌کرد و در هر شرایطی آگاهانه ‌تر، خلاقانه ‌تر، مهربانانه ‌تر، همدلانه ‌تر و جسورانه ‌تر تصمیم‌ ‌گرفت و کنش یا واکنش نشان ‌داد.

اگر در یک ارتباط زن شوهری مسیرهای انتخابی، مثبت، سازنده و درست باشد، به احساس‌ ها، گفته ‌ها و نیازهای هم توجه کنند، در هر شرایطی مسۆولیت‌ پذیر باشند، رفتار همدلانه و عاشقانه ‌ای با هم داشته باشند، با حفظ حرمت همدیگر و با انعطاف‌ پذیری و صداقت، درخواست ‌ها و پیشنهادها یی جهت بهتر ساختن زندگی مشترک ارائه دهند، در برابر موانع و مشکلات مسۆولانه و با جدیت اقدام نمایند و با صراحت و روراستی، اندیشه ‌ها و احساس‌ های خود را بیان و همدیگر را بهتر درک ‌کنند، می ‌توانند به تداوم زندگی مشترک رضایت‌ بخش، کمک شایانی نمایند.

در ادامه تعدادی از روشهای برخورد زوجین موفق به شما عزیزان هم پیشنهاد می گردد:

خواسته‌هایتان را به روشنی بیان کنید: زندگی مشترک یک بازی که بر پایه حدس و گمان باشد، نیست. بسیاری از مردم، اعم از مرد و زن از بیان صریح خواسته‌های خود بیم دارند و در نتیجه بر آنها سرپوش می‌گذارند و نتیجه این پنهان‌کاری، نومید شدن از رسیدن به خواسته‌هایشان و خشم گرفتن بر همسری است که از برآورده کردن خواسته‌های ناگفته آنان کوتاهی کرده است. ایجاد روابط صمیمی با همسر، بدون صداقت و درستی در گفتار و کردار امکان‌پذیر نیست. به یاد داشته باشید که همسرتان فکرخوان شما نیست، یعنی علم غیب پی بردن به درون و افکار شما را ندارد.

به‌خود و همسرتان به چشم یک تیم دو نفره بنگرید: یعنی اینکه هر دوی شما، انسان‌های منحصر به فردی هستید با نگرش‌ها و توانمندی‌های متفاوت؛ و همین تفاوت‌ها بیانگر ارزشمند بودن شما به‌عنوان یک تیم است.

مسائل را به موقع حل کنید: اجازه ندهید وجودتان انباشته از خشم شود. تقریبا هر اشتباه یا مشکلی که در روابط زناشویی روی می‌دهد می‌تواند به احساسات دو طرف آسیب برساند، آنها را رودرروی هم قرار دهد و در نتیجه آنها را از هم دور و یا حتی دشمن کند.

گوش کنید، صادقانه گوش کنید: بدون هیچ داوری، به نگرانی‌ها و گله‌های همسرتان گوش دهید. بیشتر وقت‌ها، فقط و فقط داشتن کسی که به حرف‌ها و درددل‌های ما گوش کند، تنها چیزی است که برای حل مسائل‌مان نیاز داریم. درک یکدیگر در زندگی مشترک، حیاتی است.سعی کنید به مسائل دنیای پیرامون خود از منظر چشم همسرتان نگاه کنید، دنیا را فقط از دریچه چشم خودتان نبینید.

برای حفظ روابط صمیمانه با همسرتان، کوشا باشید: یکرنگی و یکدلی اتفاقی به وجود نمی‌آید. در نبود این یکرنگی و یکدلی، انسان‌ها از هم دور می‌شوند و روابطشان آسیب می‌بیند. داشتن روابط موفق، مستلزم سال‌ها توجه مستمر است.

هرگز قدرت زیبا جلوه کردن و سر زنده بودن را دست کم نگیرید: روابط زناشویی، خوب است، اما نجواهای عاشقانه شیرین‌تر است. حفظ روابط زناشویی آسان است، اما ایجاد صمیمیت و نزدیکی مشکل. این کار به صداقت و راستی، صراحت در گفتار، بیان خود، در میان گذاشتن نگرانی‌ها و نیز علایق خود، ترس‌ها، دلتنگی‌ها و همین طور امید و آرزوها نیاز دارد.

به آینده فکر کنید: ازدواج توافقی است برای گذراندن آینده باهم. همواره خواسته‌ها و آرزوهایتان را با هم در میان بگذارید تا اطمینان یابید که هر دوی شما در این مسیر باهم هستید. خواسته‌ها و آرزوهای خود را همواره به روز در آورید.

انرژی خود را حفظ کنید، سالم و با نشاط بمانید: قبول کنید که تمامی زندگی‌های مشترک، افت‌و‌خیز‌های خودشان را دارند و همیشه حوادث زندگی بر وفق مراد نیست، اما همکاری و همفکری در مواقع سخت، روابط زناشویی را محکم تر می‌کند.

عشق را مطلق تصور نکنید: عشق کالایی نیست که داشته باشید یا نداشته باشید. عشق احساسی است با فرازونشیب‌هایش و این بستگی به نحوه برخورد شما دارد. و در پایان لازم به یادآوری است که اگر شیوه‌های نوین برقراری ارتباط را یاد بگیرید، آن‌گاه امواج این احساس زیبا دوباره به سوی شما روان خواهند شد، حتی دلپذیر‌تر از قبل خواهند بود.